Na een korte uitwisseling over hoe het met ons beiden gaat en hoe de dynamiek van zijn werk altijd in beweging blijft, introduceer ik het onderwerp.
“Werkplezier lijkt misschien simpel,” begint Wim. “Als je als werkgever niet zorgt dat je mensen plezier hebben in wat ze doen, dan vertrekken ze.” Maar voor Wim gaat het verder dan dat. Werkplezier ontstaat uit intrinsieke motivatie: de energie en voldoening die medewerkers halen uit hun werk. Dit besef helpt hen ook te accepteren dat niet alles leuk kan zijn, maar dat het grotere geheel de moeite waard blijft.
Een loopbaan gedreven door passie en samenwerking
Wim begon zijn carrière in een gedreven onderzoeksgroep aan de universiteit. Volgens zijn vrouw was dit misschien wel zijn ‘beste tijd’: een fijne, hechte groep waarin hard werd gewerkt, maar ook met veel plezier. Naast onderzoek gaf hij colleges over bestuurskunde en beleidsanalyse. Later specialiseerde hij zich in maatschappelijke bestuurskunde en werkte hij een tijd bij de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR).
Toen hij terugkeerde naar Brabant, voelde hij zich als Commissaris van de Koning in Den Bosch elf jaar lang op zijn plek. Ondanks deze functie bleef hij verbonden aan Tilburg University, waar hij colleges bleef geven. Toen hij werd gevraagd om Rector Magnificus te worden, voelde het als een natuurlijke stap terug naar een vertrouwde omgeving.
De kern van werkplezier: balans en relaties
Volgens Wim draaien werkplezier en succes in je loopbaan vooral om twee dingen: balans en relaties.
Werk brengt altijd een zekere mate van ‘gedoe’ met zich mee. Conflicten, complexe problemen en onoplosbare kwesties kunnen veel energie kosten. Vooral in een analytische werkomgeving, waar individuen diep nadenken en meningsverschillen scherp kunnen worden, is het cruciaal om een evenwicht te vinden. Als zulke kwesties te veel aandacht opeisen, verliezen mensen het grotere plaatje uit het oog.
Daarnaast zijn relaties essentieel. Samenwerken, prettige collega’s om je heen hebben en gezamenlijk resultaten boeken dragen bij aan werkplezier. Dit kunnen tastbare, korte-termijn resultaten zijn, maar ook langetermijndoelen die langzaam vorm krijgen. In zijn functie als Rector Magnificus richt Wim zich vooral op de lange termijn. Toch vond hij het bij zijn aantreden belangrijk om te investeren in een positieve werksfeer, onder andere door samen met de decanen te bouwen aan een constructieve samenwerking.
Individuele ambities en de veranderende werkcultuur
Op de universiteit willen medewerkers niet alleen samenwerken, maar ook uitblinken. Promoveren en gewaardeerd worden voor je werk zijn belangrijke drijfveren. Tegelijkertijd groeit de behoefte aan een goede balans tussen werk en privé. Waar vroeger doorwerken tot laat in de nacht een teken van toewijding was, hechten medewerkers nu meer waarde aan tijd voor hun gezin of een gezonde werkdag met een wandeling in de pauze.
Deze balans is niet alleen belangrijk voor werkplezier, maar helpt ook om werkdruk beheersbaar te houden. Onderzoek van de WRR laat zien dat mensen ongelukkig of zelfs ziek kunnen worden als ze het gevoel hebben geen controle over hun werksituatie te hebben. Werkdruk ontstaat bijvoorbeeld wanneer taken niet aansluiten bij de leefwereld van medewerkers, zoals bij digitalisering of herstructureringen. Organisaties moeten zich hiervan bewust zijn en zorgen dat medewerkers zich gesteund voelen in deze veranderingen.
Hoe kunnen we werkplezier vergroten?
Werkplezier vergroten begint met goed leiderschap. Leiders kunnen bijdragen door medewerkers meer grip te geven op hun werk, bijvoorbeeld door in gesprek te blijven en de simpele maar belangrijke vraag te stellen: “Hoe gaat het écht met je?”
Tilburg University speelt hierop in door een open werksfeer te stimuleren en in te spelen op individuele behoeften. Zo is er een speciaal programma voor medewerkers die met pensioen gaan en wordt ruimte geboden voor onconventionele carrièrestappen, zoals demotie. Het feit dat medewerkers zich comfortabel voelen om zulke verzoeken te doen, toont aan dat er een cultuur heerst waarin persoonlijke groei en flexibiliteit worden gewaardeerd.
De werkcultuur verandert. Hoewel de jongere generatie werk-privébalans hoog op de agenda heeft staan, verwacht Wim dat ook oudere medewerkers steeds meer behoefte zullen hebben aan flexibiliteit. Omdat we langer moeten doorwerken, wordt het steeds belangrijker om dat op een manier te doen die bij ons past.
Zoals Wim ooit als advies kreeg: “Als het als werk gaat voelen, dan moet je ermee stoppen.”
^ Evi